Slechts enkele Orthobunyavirussen, waartoe het Schmallenbergvirus behoort, zijn aangetroffen in Europe, zoals het Tahynavirus van de California serogroep. Virussen van de Simbu serogroep, waarmee het Schmallenbergvirus verwant is, zijn nooit eerder in Europa geïsoleerd.
Eerste fase:
Het Schmallenbergvirus werd voor het eerst in november 2011 in Duitsland aangetoond in monsters genomen in de zomer en herfst van 2011 bij ziek melkvee (koorts, verminderde melkgift). Soortgelijke verschijnselen met daarbij diarree werden gezien bij koeien in Nederland waar het Schmallenbergvirus in december 2011 werd aangetoond.
Tweede fase:
Begin december 2011 werden aangeboren afwijkingen werden gemeld bij pasgeboren lammeren in Nederland; het Schmallenbergvirus werd aangetoond en geïsoleerd uit hersenweefsel.
Ook België, Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Frankrijk doodgeboren en aangeboren afwijkingen gemeld met positieve PCR-uitslagen. Op 17 februari 2012 werd in Italië een eerste verdenking van besmetting van een geit en in Luxemburg besmetting van een schaap met het Schmallenbergvirus gemeld. Half maart 2012 werd in Denemarken het virus aangetoond in insecten, en werd in Spanje uit monsters van een schaap het virus aangetoond.