Afrikaanse varkenspest

Afrikaanse varkenspest is een besmettelijke virusziekte bij gedomesticeerde varkens en andere varkensachtigen, zoals het wrattenzwijn en het boszwijn. Bij varkens kan een besmetting leiden tot ernstige ziekteverschijnselen en komt veel sterfte voor.

Varkens die herstellen zijn dragers van het virus. Bij het wrattenzwijn en het boszwijn veroorzaakt een infectie zeer weinig tot geen klinische verschijnselen. Het percentage dragers is bij deze varkensachtigen veel groter. De klinische verschijnselen kunnen zeer veel lijken op die van Klassieke varkenspest. De oorzakelijke virussen zijn echter genetisch niet aan elkaar verwant.

Naast besmetting via direct diercontact kan Afrikaanse varkenspest ook verspreid worden door zachte teken. Zachte teken kunnen eveneens besmet raken en zijn tussengastheer van het virus. De laatste keer dat Afrikaanse varkenspest in Nederland is geconstateerd was in 1986. Het virus niet gevaarlijk voor de mens en ook niet voor andere huisdieren dan varkens.











*)


Symptomen
Er bestaan verschillende varianten van het virus, die meer of minder ernstige verschijnselen veroorzaken. Bij de zogenaamde hoog-pathogene virussen kan de sterfte oplopen tot 100%. Bij de wat milde virussen zijn de symptomen minder intens, maar kan de sterfte nog steeds hoog zijn (30-70%). Besmette dieren zijn ziek en hebben één of meer van de volgende symptomen: koorts, rode huid, gebrek aan eetlust, conjunctivitis (bindvliesontsteking), (bloederige) diarree, braken. Er kan sprake zijn van bloedingen, oedemen, trombose en weefselafsterving. Het virus kan ook abortus bij drachtige zeugen veroorzaken. Dieren kunnen de eerste fase overleven en daarna in een chronische vorm terecht komen. Hierbij kunnen de dieren het virus de rest van hun leven met zich blijven meedragen en steeds verder achteruitgaan.

Diagnostiek
Bij acuut zieke dieren kan het virus worden aangetroffen in onder andere het bloed, de tonsillen, lymfeknopen, milt en lever. In het bloed komen ook al snel antilichamen voor, die aangetoond kunnen worden. Omdat de ziekte zoveel op Klassieke varkenspest kan lijken, zijn altijd laboratoriumtesten nodig om de diagnose met zekerheid te stellen.

Besmetting
Dieren kunnen elkaar op verschillende manieren besmetten. Een efficiënte route is via direct contact. Via swill-voedering, het voeren van besmet slacht- en keukenafval, kan het virus makkelijk binnengesleept worden in een gebied dat voorheen vrij was van het virus. In bepaalde gebieden kunnen zachte teken een belangrijke rol spelen in de verspreiding van het virus; ze kunnen bovendien jarenlang het virus bij zich dragen. In een stal waar drie jaar geen varkens hebben gezeten, maar waar nog wel besmette teken in voorkomen, kunnen nieuwe varkens zo weer besmet raken. De ziekte kan ook verspreid worden via smetstoffen op voertuigen, personen of materialen.

Verspreiding
Afrikaanse varkenspest komt bijna in alle landen van de hoorn van Afrika voor, met name in Benin, Congo, Mozambique, Senegal en Togo. De meest recente uitbraak was op 8 september 2004 in Mozambique. In dit land duikt de ziekte telkens weer op. In Europa komt de ziekte bijna niet voor, hoewel op het Italiaanse eiland Sardinië Afrikaanse varkenspest endemisch is. In Portugal is in 1999 nog een uitbraak geweest. De ziekte zou ook in Nederland weer kunnen opduiken.

Vaccin
Tegen Afrikaanse varkenspest bestaat geen vaccin. Bij een uitbraak van Afrikaanse varkenspest is ruimen de enige bestrijdingsstrategie.

*) met dank aan dr. Joseph Sarr, ISRA - Senegal, voor de foto's

Print deze pagina