Klassieke varkenspest

Kerntaak CVI
Vrijwaring en bestrijding van klassieke varkenspest is een taak die in Nederland door de overheid wordt uitgevoerd. Diagnostiek, advisering en training zijn de kerntaken die het Central Veterinary Institute (CVI) daarin heeft als zelfstandige organisatie. Om deze taken goed uit te kunnen voeren is voortdurend onderhoud en uitbreiding van expertise noodzakelijk, o.a. in de vorm van onderzoek gerelateerd aan de kerntaken.

Het virus
Het klassieke varkenspest (KVP) virus behoort, samen met het bovine virus diarree (BVD) virus en border disease (BD) virus, tot het genus van de pestivirussen, in de familie van de Flaviviridae.
Het virus kan worden geïnactiveerd door hittebehandeling (>60°C), pH’s <3,0 of >11,0 en is goed gevoelig voor de meeste desinfectantia.

De gastheer
De enige natuurlijke gastheer van het virus is het varken, inclusief het wilde zwijn. Onder natuurlijke omstandigheden zijn andere dieren niet gevoelig. Ook voor de mens is het virus dus volstrekt onschuldig. Varkens kunnen ook geïnfecteerd raken met de andere pestivirussen: BVD en BD virus

Voorkomen
Klassieke varkenspest is zeker niet iets van de laatste tijd, en ook niet een gevolg van de intensieve veehouderij, zoals vaak gedacht wordt. Tot begin jaren zeventig, toen Nederland nog een relatief kleinschalige, extensieve veehouderij kende, met veel gemengde bedrijven, waren in Nederland duizend of meer uitbraken per jaar geen uitzondering (zie grafiek). Mede door vaccinatie werd de gevolgschade binnen de perken gehouden. In 1986 werd binnen de EU echter een nonvaccinatiebeleid afgesproken. Doel hiervan was de schade door vaccinatiekosten en exportbeperkingen te verminderen. In 1989 werd Nederland officieel varkenspestvrij verklaard. In 1990 en 1992 waren er in Nederland nog kleine uitbraken, die snel onder controle waren. De uitbraak van 1997/98 liet vervolgens zien dat een uitbraak in een geheel gevoelige populatie ook desastreuze gevolgen kan hebben.


Binnen de EU zijn het vooral de wilde zwijnen waar het virus nog steeds rondwaart. Dit geldt bijvoorbeeld voor bepaalde regio’s in Duitsland, Frankrijk en Italië. Ook in enkele Oost-Europese landen komt het virus voor bij wilde zwijnen, maar ook, vooral in de Balkan regio, nog steeds bij gehouden varkens.
De ziekte komt verder voor in grote delen van Azië en Midden- en Zuid-Amerika. Over Afrika is weinig bekend of en hoe uitgebreid KVP daar voorkomt. Alleen van Zuid-Afrika is met zekerheid bekend dat de ziekte daar aanwezig is. Noord-Amerika en Australië zijn vrij.
Voor de meest recente informatie over voorkomen, zie de OIE-website.

Print deze pagina