Newcastle disease (pseudovogelpest)
Newcastle disease (ND), ook wel pseudovogelpest genoemd, is een zeer besmettelijke ziekte bij vogels. De ziekteverwekker is een aviair paramoxyvirus 1 behorend tot de familie van de Paramyxoviridae. Virusstammen van Newcastle disease verschillen echter sterk in ziekteverwekkend vermogen. De schaal varieert van stammen die geen of hele licht ziekteverschijnselen veroorzaken (niet-virulent) tot stammen die heel veel sterfte tot 100% van de geïnfecteerde dieren veroorzaken (hoog virulent). Er is slechts sprake van ND indien virulente of hoog-virulente stammen worden aangetroffen in pluimvee.
Kippen, kalkoenen, kwartels, duiven, struisvogels en kanaries zijn zeer gevoelig voor het virus. Papegaaiachtigen, eenden en ganzen kunnen het virus bij zich dragen en uitscheiden waarbij deze niet altijd ziek worden. Mensen die direct in aanraking komen met hoge concentraties ND-virus kunnen daarbij ontstoken ogen krijgen. De ontsteking geneest vanzelf zonder blijvende schade.
In Nederland is het verplicht om bedrijfsmatig gehouden kippen en kalkoenen te vaccineren tegen Newcastle disease. Dit geldt ook voor hobbyvogels en postduiven die deelnemen aan tentoonstellingen en wedstrijden. De NDV-stammen die geen ziekteverschijnselen veroorzaken worden vaak in levende vaccin gebruikt.